هدف پژوهش حاضر، تدوین و هنجاریابی آزمون زیست شناسی پایه دهم دوره متوسطه به منظور اندازه گیری سطح آموخته ها و تعیین پراکندگی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در این ماده درسی بود. برای نیل به هدف کلی تحقیق، هر دو مدل کلاسیک آزمون و نظریه سؤال-پاسخ مورد استفاده قرار گرفت. ابزار اولیه پژوهش شامل 150 سؤال چهارگزینه ای از محتوای زیست شناسی پایه دهم رشته تجربی بود که بر روی نمونه ای به حجم 300 دانش آموز دختر و پسر اجرا شد. به دنبال تجزیه وتحلیل سؤال های آزمون فرم های نهایی آزمون تدوین شد. ابزار نهایی دو فرم موازی50 سؤالی بود که بر روی نمونه هنجاری به حجم 938 دانش آموز دختر و پسر شهرستان شیراز اجرا گردید. ضریب پایایی برآورد شده برای ثبات درونی فرم های آزمون به ترتیب 0/89 و 0/88 به دست آمد. بر اساس تحلیل عاملی، هر دو فرم آزمون از یک عامل کلی اشباع بودند. نتایج نشان داد که بین میانگین نمرات پسران و دختران تفاوت معناداری وجود ندارد؛ بنابراین هنجارهای استاندارد و هم صدک برای همه آزمودنی ها محاسبه شد. یافته های حاصل از تجزیه وتحلیل نظریه سؤال-پاسخ نشان داد که بیش از 92 درصد از سؤال ها به طور قابل توجهی با مدل لجستیک سه پارامتری برازش دارند. تابع آگاهی برآورد شده آزمون یک منحنی زنگوله ای شکل بود و در محدوده توانایی 0. 5-تا 2. 5+ بیشترین اطلاعات را ارائه می داد؛ همچنین حداکثر میزان آگاهی دهندگی فرم های آزمون در سطح توانایی 1. 5+ به دست آمد که نشان می دهد آزمون تدوین شده تخمین دقیق تری از نمره واقعی آزمودنی هایی ارائه می دهد که سطح توانایی آن ها بالاتر از متوسط پیوستار توانایی است.

1نامه به سردبیر تازه های تحقیق هادی عباسپور: Google Scholar,Pubmed

پژوهش حاضر با هدف تدوین و آزمون مدل ارزشیابی پیشرفت تحصیلی مبتنی بر شایستگی دانش آموزان دوره اول متوسطه انجام گرفته است. جامعه آماری شامل مدیران، دبیران، معاونان و مشاوران مدارس دولتی متوسطه اول استان آذربایجان غربی بود. با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای 296 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه ای پژوهشگرساخته شامل 71 سوال با درجه بندی لیکرت بود. اطلاعات به دو روش پرسشنامه آنلاین و ارسال فیزیکی جمع آوری شد. به منظور تعیین پایایی آزمون در مطالعه مقدماتی بر روی 30 نفر از اعضای نمونه از روش آلفای کرونباخ استفاده شد. با استفاده از نرم افزار آماری SPSS میزان پایایی پرسشنامه 96/0 به دست آمد. تحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی شامل تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی با استفاده از نرم افزار PLS صورت گرفت. یافته ها نشان می دهد الگوی شایستگی دربردارنده 56 شاخص است که درقالب 13 عامل شامل توانایی شناختی، مهارت های حوزه یادگیری دروس، مهارت پژوهشی، مهارت عاطفی، ساختار نگرشی، خصوصیات شخصیتی، سخت کوشی، سبک زندگی، مهارت در حوزه سلامت و بهداشت، مهارت یادگیری، مهارت اجتماعی و ارتباطی، مهارت کار و فناوری و نگرش اجتماعی قرار دارند. نتایج نشان داد این 13 عامل درمجموع 57/79درصد از واریانس را تبیین کردند. همچنین، مدل ارایه شده دارای برازش نسبی قابل قبولی بود.

آزمونهای پیشرفت تحصیلی متعددی جهت سنجش فرایند نوشتن ساخته شده اند. هدف پژوهش حاضر نیز ساخت و استانداردسازی آزمون پیشرفت تحصیلی نوشتن پایه اول ابتدایی است. پس از ساخت خرده آزمونها و گویه ها بر اساس جدول مشخصات آزمون، اجرای مقدماتی، و اصلاح گویه ها بر اساس ویژگیهای روان سنجی، فرم نهایی آزمون شکل گرفت. آزمون شامل دو بخش املا و بیان نوشتاری است. خرده آزمونهای اول تا چهارم بخش املا و خرده آزمونهای پنجم و ششم بخش بیان نوشتاری را تشکیل می دهند. این آزمون بر روی یک نمونه 400 نفری از دانش آموزان پایه اول ابتدایی (200 دختر و 200 پسر) شهر تهران که به صورت تصادفی خوشه ای انتخاب شده بودند اجرا گردید. نتایج یافته ها نشان داد که این آزمون دارای پایایی و روایی قابل قبولی است. ضریب پایایی که با استفاده از روش همسانی درونی (القای کرونباخ) به دست آمده به ترتیب برای خرده آزمونهای اول تا ششم 0.94، 0.93، 0.88، 0.68، 0.60 و 0.69 می باشد. در روایی ملاکی بین هوشبهر کلامی، نمره دیکته و معدل درسی دانش آموزان با نمرات آزمون پیشرفت تحصیلی نوشتن همبستگی معناداری وجود دارد. در روایی افتراقی بین میانگین نمرات دانش آموزان عادی، دانش آموزان دچار اختلال یادگیری و دانش آموزان عقب مانده ذهنی تفاوت معنی داری وجود دارد. همچنین خرده آزمونها نیز با یکدیگر دارای همبستگی هستند که این عامل نیز به عنوان شاخصی برای وجود روایی در آزمون تلقی می شود.

پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه حافظه کاری، باورهای خودکارآمدی تحصیلی و اضطراب آزمون با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پایه ششم مدارس ابتدایی پسرانه شهر تهران انجام شد. جامعه آماری پژوهش حاضر که به صورت توصیفی همبستگی صورت گرفته شامل دانش آموزان پسر پایه ششم مدارس ابتدایی شهر تهران در سال 1395 بود که نمونه ای بر اساس جدول کرجسی و مورگان، متشکل از 373 دانش آموز با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای بر اساس نواحی آموزش و پرورش شهر تهران انتخاب گردید. برای سنجش حافظه کاری از پرسشنامه حافظه فعال دانیمن و کارپنتر استفاده شد. به منظور سنجش باورهای خودکارآمدی تحصیلی و اضطراب آزمون از گویه های مرتبط در پرسشنامه راهبردهای انگیزشی که توسط پینتریچ و دی گروت تدوین شده است، استفاده شد و معدل پایانی دانش آموزان نیز به عنوان شاخص پیشرفت تحصیلی منظور گردید. در این پژوهش، علاوه بر آمارهای توصیفی، با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون گام به گام جهت پیش ینی رابطه حافظه کاری، باورهای خودکارآمدی تحصیلی و اضطراب آزمون با پیشرفت تحصیلی استفاده شد. نتایج به دست آمده نشان داد که بین پیشرفت تحصیلی دانش آموزان با نمرات حافظه کاری و باورهای خودکارآمدی تحصیلی رابطه مثبت و معنی دار و با اضطراب آزمون رابطه منفی و معنی دار وجود دارد. نتایج تحلیل رگرسیون حاکی از آن بود که اضطراب آزمون بیش از دو متغیر دیگر در تبیین پیشرفت تحصیلی دانش آموزان تاثیرگذار است. براین اساس، لازم است تا مدارس به طور اعم و معلمان به طور اخص با اتخاذ راهکارهای مناسب و کاهش اضطراب آزمون، در جهت افزایش پیشرفت تحصیلی دانش آموزان گام بردارند.

هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه میان باورهای هوشی و پیشرفت تحصیلی با توجه به نقش واسطه ای اهداف پیشرفت و درگیری شناختی است. برای این منظور 500 دانش آموز پایه سوم رشته ریاضی (250 دختر و 250 پسر) دبیرستان های شهر شیراز به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب و به پرسشنامه ای متشکل از خرده مقیاس های باورهای هوشی (دوپیرت و مارین 2005)، خرده مقیاس اهداف پیشرفت (میدلتن و میگلی 1997) خرده مقیاس درگیری شناختی (پینتریچ و همکاران 1991) و تلاش (دوپیرات و مارین 2005) پاسخ دادند. عملکرد تحصیلی ریاضی دانش آموزان نیز از طریق معدل پایان سال در دروس ریاضی سنجیده شد. یافته ها به طور کلی نشان دادند که اهداف پیشرفت، درگیری شناختی و تلاش، نقش واسطه ای را در رابطه میان باورهای هوشی و پیشرفت تحصیلی ریاضی دارند: باور هوشی ذاتی از طریق اهداف رویکرد - عملکرد، اهداف اجتناب - عملکرد و راهبردهای شناختی سطحی بر پیشرفت تحصیلی به صورت غیر مستقیم و منفی اثر می گذارد، - باور هوش افزایشی نیز از طریق اهداف تبحری، راهبردهای شناختی عمیق و تلاش به صورت غیر مستقیم و مثبت بر پیشرفت تحصیلی تاثیر دارد. یافته ها، ضرورت توجه به متغیرهای شناختی - اجتماعی را در بافت مدرسه مورد تایید قرار می دهند.

هدف از پژوهش حاضر ساخت و استاندارد سازی آزمون پیشرفت تحصیلی نوشتن پایه اول ابتدایی است. این آزمون شامل چهار خرده آزمون : نوشتن کلمه،نوشتن جمله،نوشتن نام تصویر و نوشتن نام تصویر در جمله ناقص است. ابتدا گویه ها بر اساس جدول مشخصات آزمون از کتاب فارسی اول ابتدایی استخراج گردیدند.سپس این آزمون به صورت آزمایشی بر روی یک نمونه 182 نفری از دانش آموزان ،(91 پسر و 91 دختر)که پایه اول ابتدایی را به پایان رسانده بودند به طور انفرادی اجرا گردید. نتایج یافته های آماری نشان داد که: 1) توزیع نمرات در کل نمونه دارای چولگی منفی است و نسبت به توزیع نرمال کشیده تر است و آزمون پیشرفت تحصیلی نوشتن، آزمون نسبتاً آسانی بوده است .2) همسانی درونی خرده آزمون ها به ترتیب برای خرده آزمون نوشتن کلمات 0.85، نوشتن نام تصویر  76 .0  و نوشتن نام تصویر در جمله ناقص 0.54 می باشد. ضریب پایانی برای کل آزمون در کل گروه نمونه مورد بررسی معادل 934 .0 است. 3) روایی آزمون از طریق همبستگی آزمون پیشرفت تحصیلی نوشتن با آزمون هوشی ریون (0.510 >p و 0.205=r )، ونمره دیکته(0.000.< p و 0.36=r) و  معدل درسی (0.000 >p  و 0.287 =r ) مناسب است. همچنین ضریب همبستگی خرده آزمون ها با نمره کلی آزمون به ترتیب برای خرده آزمون نوشتن کلمات 0.921 ،نوشتن جملات 0.936،نوشتن نام تصویر 0.8010 و نوشتن نام تصویردر جمله ناقص 624 .0 بدست آمد که تمامی ضرایب محاسبه شده در سطح 0.000 > p معنا دار می باشد. 4) معنا داری مقادیر F  حاصل از تحلیل واریانس چند متغیری برای بررسی معنا داری تفاوت نمرات خرده آزمون ها و نمره کلی آزمون در دو گروه دختر و پسر در خرده آزمون ها نشان داد که میانگین نمرات دختران در این بخشها بیشتر از پسرها بوده است.

هدف پژوهش حاضر بررسی توصیفی است و منظور ساخت و هنجاریابی آزمون پیشرفت تحصیلی درس ریاضی دانش آموزان سال اول دبیرستان انجام شده است. گروه نمونه به تعداد هزار نفر (500 دختر و 500 پسر) دانش آموزان سال اول دبیرستان شهرستان سنندج است. گروه نمونه به شیوه تصادفی انتخاب شده و از نظر متغیرهای جنسیت و منطقه و محل تحصیل همتا گردیدند. ابزار مورد استفاده آزمون محقق ساخته چهار خرده آزمون تحت عنوان آزمون پیشرفت تحصیلی درس ریاضی هر کدام 100 سوال جمعا با 400 سوال و با محتوای چهار خرده آزمونA, B, C, D  با اعتبار 0.96 و 0.98 و 0.90 و 0.92 می باشد. آزمون از روایی محتوایی با استفاده از نظر متخصصین و اعتبار میانگین خرده آزمون ها با استفاده از فرمول 20 کودر-ریچاردسون حدود 0.92 می باشد. سوال های آزمون های مزبور با حدود 250 الی 300 نفر پیش از اجرا برای هر خرده آزمون اجرا شده و به روش کلی KELLY گروه های قوی و ضعیف به صورت 27% گروه بالا و 27% گروه پایین ضریب دشواری و ضریب تمیز سوال ها تعین گردیده شد و سوال های نامناسب حذف و سوال های مناسب جایگزین گردید. یافته ها نشان داد عملکرد تحصیلی دانش آموزان دختر بهتر از پسران است و همچنین سوالات آزمون ها با رعایت هدف های رفتاری و طبقه بندی شناختی بلوم سازگار بوده و 22% درصد از سوالها در سطح آسان با ضریب دشواری  P=0.70و 50 درصد سوالها در سطح متوسط با ضریب دشواری P=0.50 و 18% درصد سوالها در سطح دشوار با ضریب دشواری P=0.30 تهیه شده و 10% درصد بقیه در سطح آسان - متوسط تهیه شدند. هنجاریابی (نرم) بر طبق رتبه درصدی با استفاده از نمرات Z و CEEB و AGCT تهیه گردید. این آزمون به عنوان آزمون پیشرفت تحصیلی برای دانش آموزان از لحاظ اصول روان سنجی و سنجش اندازه گیری برای ارزشیابی دانش آموزان مناسب می باشد و می تواند مورد استفاده دبیران متوسطه و دانش آموزان بعنوان ارزشیابی تشخیصی تکوینی و تراکمی مورد استفاده قرار گیرد.